2 juni 2021

De fusie-soep wordt minder heet gegeten dan hij werd opgediend

De ambtelijke samenwerking Haarlem-Zandvoort is nog steeds een heet hangijzer. Het heeft zelfs ertoe geleid dat een geschillen(advies)commissie werd aangesteld door het bureau Berenschot. Deze onafhankelijke commissie heeft inmiddels een tussenevaluatie uitgevoerd om de ingediende financiële claims van de gemeente Haarlem en de discussie over de (financiële) knelpunten op te lossen rond de ambtelijke samenwerking tussen Zandvoort en Haarlem.

Uit de tussentijdse evaluatie blijkt nu dat de belangrijkste voordelen voor Zandvoort samenhangen met meer kwaliteit en minder kwetsbaarheid. Ook heeft Zandvoort bij de start van de ambtelijke fusie een kostenbesparing van structureel 1,2 miljoen euro gerealiseerd.

Ondanks dat de efficiencykorting van € 540.000 per jaar in vijf gelijke stappen naar nul moet worden afgebouwd, en dat voor een deel van de overige knelpunten € 156.000 per jaar (beide ingaande 2021) extra moet worden betaald aan Haarlem, komt de gemeente Zandvoort volgens de tussenevaluatie nog steeds voordeliger uit. Het betekent dat dankzij de ambtelijke fusie de bijdrage die Zandvoort betaalt voor de ambtelijke inzet nog steeds aanzienlijk lager is dan voor de fusie. Het draagt zelfs bij aan het gezond houden van de Zandvoortse gemeentelijke financiën.  

Sterk verschil in structuur

De verschillen tussen Haarlem en Zandvoort zijn sterk. Zo biedt Haarlem een professioneel dienstverleningsapparaat en Zandvoort rekent op professionaliteit en neemt afstand van regie en sturing op de ambtelijke organisatie. Harmonisatie van beleid en standaardisatie van de dienstverlening in lijn met de Haarlemse manier van werken, horen bij dit samenwerkingsmodel. Dit geldt ook voor ruimte voor de ‘couleur locale’ voor Zandvoort. Naast verschillen op bijvoorbeeld het gebied van schaal, toerisme en economie, constateert de adviescommissie ook belangrijke verschillen als het gaat om de (financiële) sturing. Zandvoort kenmerkt zich door korte lijnen en een pragmatische sturing op de financiën. Haarlem is qua sturing aanzienlijk formeler. In beide gevallen past de werkwijze bij de schaal van de betreffende gemeente.

Extra advies: meer overleg

Naast de financiële adviezen geeft de commissie nog een aantal adviezen mee aan Zandvoort en Haarlem. Onder andere om duidelijker afspraken te maken over de interpretatie van de dienstverleningsovereenkomst en het is belangrijk dat beide colleges structureler met elkaar gaan overleggen. De beide gemeenteraden zouden minimaal één keer per jaar als gezamenlijke raden bijeen moeten komen voor het kweken van onderling begrip en het uitwisselen van ideeën.

De colleges hebben afgesproken zich aan het uitgebrachte advies te houden en de consequenties voor te leggen aan de beide gemeenteraden.