26 mei 2021

Eerbetoon aan kleinste inwoner van Zandvoort

Tijdens een kleine informele bijeenkomst in het Zandvoorts Museum werden de aanwezige stille (hulp)krachten door museumdirecteur Hilly Jansen in het zonnetje gezet. Want door hun gezamenlijke inzet hebben zij het levensverhaal van Simon Jane Paap weer opnieuw tot leven gebracht.

Wim van der Heijden, auteur en nazaat van Simon Paap was de eerste persoon die na genealogisch onderzoek naar de Zandvoortse tak van zijn familiestamboom de levensgeschiedenis van Simon in een boekje verwerkte. Vervolgens pakte NH Nieuws twee jaar geleden de draad weer op en werd aan dominee Vrijhof gevraagd of hij meer wist over de grafroof uit de kerk van Simon’s lichaam.

Hilly Jansen en vrijwilligster Karina Veeren vonden zijn levensverhaal zo interessant dat zij besloten een expositie te maken over de beroemde dwerg. De Zandvoortse beeldhouwster Noor Brandt creëerde een prachtig beeld van ‘Jaapje van Zandvoort’ op ware grote (76 cm hoog, red.). Marian Poort-Wesseling naaide de rode broek en het jasje dat Simon altijd droeg bij zijn kermisoptreden en vormgever Charles Bos zette de puntjes op de i qua aankleding eromheen. Met de inbreng van iedereen werd Jaapje van Zandvoort opnieuw een attractie.  

Boekwerken over Simon

Naar aanleiding van zijn onderzoek ontdekte Wim van der Heijden (zijn overgrootmoeder was Maartje van Mengs ‘De Ruifel’) de bijzondere levensgeschiedenis van de beroemde kleine Simon Jane Paap en schreef zijn eerste pennenvrucht: ‘Jaapje van Zandvoort’. Momenteel is het boekje uitverkocht maar een herdruk is opkomst. Wel is in de museumwinkel een mooi geïllustreerd prentenboek over Jaapje voor € 14,50 te koop. Karina Veeren, leerkracht en cultuur coördinator op de Hannie Schaftschool, schreef het verhaal en met de leuke illustraties van kunstenaar Hilly Jansen werd de hoofdpersoon Jaapje tot leven gebracht.

Het levensverhaal

Simon Paap was de zoon van Jane Paap en Jannetje Kraaij en hoewel zijn ouders normaal van postuur waren was Simon al klein bij zijn geboorte. Zijn achterstand in lengte stopte na zijn vierde jaar maar ondanks zijn geringe lengte van 76 cm ging hij gewoon naar de dorpsschool. Door armoede besloot Simon’s vader zijn boot te verkopen en zijn 11-jarige zoon als kermisattractie in Amsterdam aan te bieden. Zo begon Simon, ook bekend als Jaapje van Zandvoort, zijn carrière als bezienswaardigheid. Niet alleen in het latere Koninkrijk Holland was hij beroemd maar ook bij de Engelse Koninklijke familie was hij een graag geziene gast.

Grafroof

Op 2 december 1828 stierf de 39-jarige Simon aan een bizar ongeluk, toen dronken kermisbezoekers hem in een doek de lucht in jonasten en ze daarbij vergaten hem op te vangen. Simon werd begraven in de dorpskerk van Zandvoort. Zelfs na zijn dood was hem geen rust gegund. Al snel ging het gerucht dat hij niet meer in zijn graf zou liggen. De beenderen van de kleinste man waren op een openbare veiling gekocht door een onbekende koper. Net zoals zijn lichaam is ook zijn grafsteen, geschonken in 1937 aan het Frans Hals museum, tot op heden onvindbaar.

Niet alleen voor volwassenen maar ook voor kinderen is de Zandvoortse geschiedenis over Simon Jane Paap (1789-1828) een leuke expositie. Met onder andere Kees Muis en de tentoonstelling ‘Ode aan het landschap’ is een bezoek aan het Zandvoorts Museum zeker de moeite waard. Vanaf 9 juni mogen de deuren van alle musea, dus ook de Zandvoorts Musea, mét protocol en zónder testen weer open.

Het prentenboek geschreven door Karina Veeren met illustraties van Hilly Jansen